Na maanden van onzekerheid heeft het Europees Parlement vorige week ingestemd met de handelsdeal tussen de EU en de Verenigde Staten. Het akkoord, dat vorige zomer werd gesloten, legt een maximumtarief van 15 procent vast op de meeste Europese exportgoederen naar Amerika. Voor Nederlandse ondernemers brengt dit zowel opluchting als zorgen.
Wat houdt de deal precies in?
De kern van het akkoord is simpel: de VS mag maximaal 15 procent importheffing heffen op Europese producten. In ruil daarvoor verlaagt de EU de tarieven op bepaalde Amerikaanse goederen. Het Europees Parlement voegde daar wel twee belangrijke veiligheidsclausules aan toe.
Ten eerste een noodrem: als de VS nieuwe tarieven boven de 15 procent invoert, wordt de deal automatisch opgeschort. Ten tweede een zogenaamde sunrise-clausule, waardoor het akkoord in maart 2028 verloopt tenzij beide partijen besluiten het te verlengen. Die clausules kwamen er op aandringen van de socialisten in het parlement.
De voorgeschiedenis is turbulent
Het pad naar deze stemming was allesbehalve soepel. Nadat Trump in januari dreigde met extra tarieven op acht Europese landen vanwege Groenland, bevroor het Europees Parlement de ratificatie tijdelijk. Ook het historische vonnis van het Amerikaanse Hooggerechtshof in februari, dat oordeelde dat Trumps tarieven onder de IEEPA onwettig waren, gooide de kaarten opnieuw op tafel.
Na die uitspraak verving de regering-Trump de onwettig verklaarde heffingen door een tarief van 10 procent op basis van een andere wet (Section 122 van de Trade Act). Dit tarief geldt nu wereldwijd voor 150 dagen en kan nog oplopen naar 15 procent.
Gevolgen voor Nederlandse bedrijven
Voor Nederland, als kleine en open economie, is de impact van deze handelsstrijd aanzienlijk. Ongeveer 6 procent van de Nederlandse goederenexport gaat naar de VS. De sectoren machines en apparaten, chemie en elektronica worden het hardst geraakt door importtarieven.
Er is ook slecht nieuws voor specifieke sectoren. Op staal en aluminium blijft het verhoogde tarief van 50 procent staan, buiten de handelsdeal om. Brancheorganisatie MKB-Nederland noemde dat eerder al een enorme impact voor bedrijven in die sector.
De Nederlandsche Bank waarschuwde dat het geheel aan handelsmaatregelen de economische groei in 2026 met zo'n heel procentpunt kan drukken. De groeiraming voor dit jaar is inmiddels bijgesteld van 1,2 naar 0,6 procent.
MKB voelt de druk het sterkst
Waar grote multinationals hun toeleveringsketens kunnen aanpassen, hebben mkb-bedrijven die luxe vaak niet. Een middelgroot Nederlands bedrijf dat jarenlang een stabiele afzetmarkt in de VS heeft opgebouwd, staat nu voor existentiele vragen. Hogere tarieven betekenen hogere prijzen, minder concurrentiekracht en mogelijk verlies van klanten.
Staatssecretaris Boerma reageerde opgelucht op het akkoord, maar sprak tegelijkertijd zijn zorgen uit over de gevolgen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Het kabinet zet naar eigen zeggen in op ondersteuning van exporterende ondernemers via handelsmissies en voorlichting.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Exporteer je naar de VS of werk je met Amerikaanse leveranciers? Dan is het slim om nu je marges en contracten door te lichten. De 15 procent heffing is een feit, en voor staal en aluminium ligt dat percentage nog veel hoger.
Kijk ook naar alternatieve afzetmarkten. De Rabobank adviseerde onlangs om niet alle eieren in het Amerikaanse mandje te leggen. Diversificatie van je exportbestemmingen is nu relevanter dan ooit.
De sunrise-clausule betekent bovendien dat de deal tijdelijk is. Over twee jaar kan alles weer anders zijn. Flexibiliteit en scenario-planning zijn daarom onmisbaar voor elk bedrijf dat internationaal opereert.
Vooruit kijken
De handelsdeal biedt voorlopig enige stabiliteit, maar de situatie blijft fragiel. Met een Amerikaans president die zijn handelsbeleid regelmatig bijstuurt, moeten Nederlandse ondernemers waakzaam blijven. De komende maanden zullen uitwijzen of het akkoord stand houdt of dat er nieuwe verrassingen op komst zijn.